|
กินดอง เป็นภาษาผู้ไทย
แปลว่า การแต่งงาน หญิงชายเมื่อรักใคร่ชอบพอกันแล้ว
หากต้องการจะแต่งด้วยฝ่ายหญิง
จะปฏิบัติดังนี้
1.ฝ่ายชายจัดหา ล่าม
( ผู้ใหญ่ ) ไปสู่ขอ กับลุงตาพาข้าว
ฝ่ายหญิง โดยเตรียมอุปกรณ์
-ขันดอกไม้ ธูปเทียน 1 คู่
-เหล้า 1 ขวด -เงิน 10 บาท
( ปัจจุบันอาจเปลี่ยนแปลง )
-ของฝากและของหมาย
2.การสู่ขอตกลงกันได้
จะมีการมอบของหมาย และสับของฝาก
ที่ฝ่ายชายมอบให้ฝ่ายหญิงแจกญาติพี่น้องที่มาร่วมในพิธี
ของหมาย-กะหยังสานด้วยไม้ไผ่ลวดลายสวยงาม
(เอาไว้ให้คู่บ่าวสาวไปไร่นา)
ใส่ผ้าขาว 1 วา (ไว้เป็นผ้าอ้อมเวลาลูกเกิดต้องเอาผ้านี้รองรับ)
หมาก 8 พลู 8 ทำเป็นตับ ๆ ของฝาก-เป็นไม้ขีดไฟคนละกลัก
หรืออาจเป็นเงินคนละ 1 บาท,
10 บาท, 20 บาท ( แล้วแต่ฝ่ายชายจะจัดให้
)
3. วันแต่งงาน แห่เจ้าบ่าว
ไปบ้านเจ้าสาว เพื่อผูกแขนบายศรีสู่ขวัญ
ขบวนแห่เจ้าบ่าว -เพื่อนเจ้าบ่าวกางร่มให้เจ้าบ่าว
- พานบายศรี 1 พาน ( ผู้ถือ
1 คู่ พานบายศรี เลือกผู้ที่มีครอบครัวสมบูรณ์
ไม่เล่นการพนัน ไม่เจ้าชู้สู่ชาย
) - พานขันหมาก และทองหมั้น
- ไก่ต้ม 1 ตัว เหล้า 1 ขวด
เงิน 10 บาท ( อุปกรณ์ล่าม
) - อุปกรณ์เครื่องนอนอย่างละ
1 ชิ้น เช่น เสื่อ ที่นอน ผ้าห่ม
หมอน - ติดตามด้วยขบวนญาติพี่น้อง
4. ขั้นตอนในพิธีแต่งงาน
1.ขบวนเจ้าบ่าวถึงบ้านฝ่ายสาว
จะผ่านประตูเงิน ประตูทอง น้องสาวฝ่ายหญิงจะใช้น้ำอบน้ำหอมที่เตรียมไว้ล้างเท้าเจ้าบ่าว
แล้วจูงเจ้าบ่าวส่งให้ผู้ใหญ่ในพิธี
2.ฝ่ายหญิงจะจูงเจ้าสาวออกจากห้องหอ
มานั่งใกล้ฝ่ายชาย ตรงที่วางพานบายศรี
3.ล่าม นำไก่ต้ม 1 ตัว
เหล้า 1ขวด เงิน 10 บาท ไปขอให้ลุงตาเฆี่ยนเขย
( สอน ) ก่อน ถ้าเขยรับคำเฆี่ยนได้
จึงยอมให้ หมอสูตรทำพิธีสูตรขวัญและผูกแขนบายศรี
4.ลุงตาฝ่ายหญิงจะเฆี่ยนเขย
มีข้อปฏิบัติอยู่ 14 ข้อ เรียกว่า
ครอง
14 ของเขย
5.พิธีผูกแขนคู่ บ่าว-สาว
6.ป้อนไข่ขวัญ
7.ฟายเหล้า เป็นพิธีปัดเป่าเคราะห์กรรมที่มารังควาญในราศี
และอวยพรคู่บ่าวสาว
8.คู่บ่าวสาว นำของสมมา(รับไหว้)
ญาติฝ่ายชายและล่าม ญาติฝ่ายชายจะรับไหว้
และมอบเงิน ทอง ให้คู่บ่าวสาวเป็นเงินก้นถุงและทุนในการตั้งตัว
9.จูงแขนคู่บ่าวสาวเข้าห้องหอ
โดยญาติผู้ใหญ่ฝ่ายชาย-หญิง
10.พิธีกรรมหลังจากนั้น
คือ -บายศรีลุงตาพาข้าวฝ่ายหญิง
-เลี้ยงเขยฝ่ายหญิงที่มาช่วยงานภาระต่าง
ๆ -สู่ขวัญล่ามทั้ง 2 ฝ่าย
มีไก่ต้ม 1 ตัว เสื่อ หมอน
เงินฝ่ายละ 6 บาท -ต้านนาง
คือ พิธีที่ขอเอาเจ้าสาวไปอยู่บ้านฝ่ายชาย-หญิง
5.พิธีเฆี่ยนเขย
1 มีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาว่า
ชาวผู้ไทย ได้พิธีกรรมนี้มาจากวรรณคดีอีสานเรื่อง
สังศิลป์ชัย ตอนยักษ์กุมภัณฑ์
ลักลอบเอานางสุมณฑาไปสู่สมโดยพลการ
ท้าวศิลป์ชัย ท้าวสีโห และท้าวสังข์ทองไปรบเอานางสุมณฑาคืนมา
ยักกุมภัณฑ์จึงมาขอขมาและแต่งงานโดยยอมเป็นเขยที่ดี
ญาติ ๆฝ่ายนางสุมณฑา จึงกำหนดกติกาเฆี่ยนเขยเอาไว้
ชาวผู้ไทยจึงยึดถือเป็นประเพณีสืบต่อมาเป็นสำนวนภาษาผู้ไทย
|
